Najczęstsze usterki turbosprężarek

W teorii turbosprężarka powinna wystarczyć na całe „życie” silnika. Niestety, w praktyce wygląda to zupełnie inaczej – niejednokrotnie zdarza się, iż urządzenie trzeba naprawiać już po przejechaniu kilkudziesięciu tys. kilometrów. Najczęstszymi przyczynami awarii są wady fabryczne i błędy eksploatacyjne użytkowników, które w połączeniu z ciężkimi warunkami, w jakich turbosprężarka musi pracować, znacznie skracają jej żywotność. Do jakich usterek mogą więc one prowadzić? Wszystkiego dowiecie się poniżej.

Brak smarowania lub niewystarczające smarowanie

W przypadku zbyt niskiego ciśnienia oleju lub chwilowych braków smarowania w czasie pracy silnika może nastąpić styk części wirujących i nieruchomych i zwiększone tarcie między osią wirnika a łożyskiem, co prowadzi do poważnego uszkodzenia zespołu. Olej, poza smarowaniem współpracujących powierzchni, ma również za zadanie ich chłodzenie. Jego niewystarczająca ilość spowoduje zatem przegrzanie turbosprężarki i doprowadzi do jej awarii (np. do pęknięcia osi).

Usterki spowodowane ciałami obcymi

Ciała obce mogą dostać się zarówno do wirnika, jak i do zasysanego powietrza i spalin. Chodzi tu o różne pyły, piasek, śruby, części pierścieni tłokowych lub zaworów albo osadów. W wirniku powodują wyszczerbienie oraz wygięcie łopatek, przez co nie tylko nie wytwarzają one odpowiedniego ciśnienia, lecz także przez brak wyważenia przyspieszają zużycie łożysk i powodują utratę mocy. Najczęściej ciała obce dostają się do urządzenia przez nieszczelny lub uszkodzony układ dolotowy silnika oraz przez zanieczyszczony lub uszkodzony filtr powietrza. Turbosprężarki z tego typu uszkodzeniami pod żadnym pozorem nie należy dalej użytkować.

Wycieki oleju

Wyciek oleju powodowany jest brakiem kontroli kondycji silnika i nieregularną wymianą zużytego oleju. Prowadzi to do rozszczelnienia turbosprężarki, co utrudnia swobodny spływ oleju do miski olejowej, a w efekcie powoduje wyciek oleju przez dynamiczne uszczelnienie typu labiryntowego w korpusie turbosprężarki. Wyciek czynnika smarującego przez uszczelnienie powoduje przedostawanie się oleju do układu dolotowego silnika, co w konsekwencji prowadzi do awarii lub zniszczenia zespołu turbosprężarki.

Przeciążenie cieplne

Nadmiernie wysoka temperatura spalin lub zbyt częste wyłączanie silnika bez wystarczająco długiej fazy ochładzania doprowadzą do przeciążenia cieplnego turbosprężarki, a konkretnie – do odkładania się węgla w turbosprężarce i w przewodach dopływu oleju. W wyniku tego przeciążenia następuje zwęglanie oleju smarnego, uszkodzenie łopatek turbiny oraz jej łożysk oraz uszczelki pierścienia tłokowego. Usterka ta spowodowana może być użyciem niepełnowartościowego oleju, wadliwą instalacją silnika, zatkaniem lub zwężeniem kanału wlotu filtra powietrznego czy, jak już wspomnieliśmy, bezpośrednim wyłączeniem gorącego silnika.

Przekroczona prędkość obrotowa

Usterka ta powstaje z powodu nadmiernie wysokiej prędkości obrotowej turbosprężarki w pojazdach stuningowanych, lub w przypadku nieszczelności przewodu ciśnieniowego pomiędzy turbosprężarką a rurą ssawną. Poprzez zbyt wysoką prędkość obrotową tworzy się bardzo wysoka próżnia przed kołem kompresji, w wyniku czego ściera się zarówno tarcza oporowa jak i łożysko wzdłużne. W przypadku osiągnięcia lub przekroczenia krytycznej prędkości obrotowej wałek może pęknąć wskutek pozostałej niedowagi.

Zabrudzony olej

Zanieczyszczony olej prowadzi do uszkodzenia turbosprężarki dlatego, iż powoduje niedrożność wewnętrznych kanałów olejowych, a także zarysowanie i porowkowanie wału oraz łożysk turbosprężarki. Awarie związane z zabrudzonym olejem mogą być spowodowane przez zaniedbanie jego terminowej wymiany, zniszczony, zużyty, lub niskiej jakości filtr oleju, zużycie silnika, niesprawność zaworu przelewowego filtra oleju lub niską jakość oleju. Aby uniknąć tego typu usterek należy więc stosować olej i filtry wysokiej jakości oraz wymieniać je zgodnie z zaleceniami producenta, jak również po każdej naprawie turbosprężarki.